Een uiteenvallend Trio met van elk lid een (nieuwe) cd.

Rein de Graaff – Early Morning Blues

Marius Beets – This Is Your Captain Speaking

Eric Ineke – Triplicity

Het trio van Rein de Graaff breit een eind aan haar carrière. Het afscheidstournee is geweest en een enkel concert zit nog in het verschiet. Ze treden in juni nog op tijdens de Vriendendag van de Vrienden van het Nederlands Jazz Archief en in juli tijdens het komende North Sea Jazz Festival. Mocht er voor het trio nog belangstelling bestaan, dan zijn ze misschien wel genegen om langs te komen.

Het toeval wil dat de drie leden sinds vorig jaar elk een cd in de aanbieding hebben.
– Eric Ineke heeft de cd ‘Triplicity‘ met een Europees trio, een Italiaanse bassist en een Portugese gitarist.
– Marius Beets heeft ‘This is Your Captain speaking’ met een Amerikaans-Nederlands quintet gemaakt
– en Rein de Graaff zelf heeft de cd ‘Early Morning Blues’ uitgebracht.

Rein de Graaff trio – Early Morning Blues

Rein de Graaff – piano
Marius Beets – contrabas
Eric Ineke – drums

Om met deze laatste te beginnen, Rein is bij zijn keuze van stukken uitgegaan van het repertoire dat hij thuis voor zijn plezier speelt. Met andere woorden, ze komen niet voor op het vaste concertrepertoire. Daardoor is de muziek wat intiemer, wat milder van toon. Omdat het stuk eigenlijk al vóór de bebop hausse een hit was, speelt hij eerst de swinger ‘Avalon’ in een hoog tempo. De stukken daarna worden rustiger gespeeld. Zijn arrangementen op de akkoordenschema’s van ‘All the Things you are’ en ‘Moonology’ (‘These are the things’ & ‘How High the Moon’) zijn aangenaam en aansprekend. Soms hoor je een citaat uit het origineel maar geheel in de stijl van de eerste Beboppers zijn de nieuwe thema’s anders geworden dan die als uitgangspunt diende.

Zijn versie van ‘Dear Old Stockholm’ is niet nostalgisch van toon, maar wordt met een opgewekte lichtheid gespeeld, die de compositie een feestelijke sfeer geeft. Dat kom je bij de andere stukken ook tegen: het ontspannen speelplezier.

Zijn eigen compositie ‘Early Morning Blues’ werd in twee versies op de cd gezet. Rein kon niet kiezen uit de twee versies die ze hadden opgenomen. Dit is ook een feature voor Marius Beets: hij speelt de inleiding met een lome luiheid die je blues doet voelen. De cd sluit af met ‘Wahoo’ de Parker versie van ‘Perdido’. Juan Tizol’s bijdrage aan het Ellington Repertoire. Ook hier krijgt het de lichtere bebop toets, die niet meteen aan de stevige Ellington stamper doet denken.
Hiermee heeft hij als afscheid van zijn carrière een serie mooie pianostukken op de plaat gezet.

Opgenomen: Zeist, Studio ‘De Smederij’, 27 & 28 Juni 2018
uitgebracht op: Timeless

Marius Beets Quintet – This is your Captain Speaking

Marius Beets – Contrabas
Eric Alexander tenorsaxofoon
Peter Beets – Vleugel
Joe Cohn – gitaar
Willie jones III drums

De tweede cd van deze trilogie is de cd ‘This is your Captain Speaking’ van Marius Beets. Hij heeft de plaat geproduceerd en zorgde dat de opnameknoppen in de goede stand stonden. Hij heeft de stukken gecomponeerd en speelde natuurlijk zelf contrabas. Collega bassist en technicus Udo Pannekeet heeft de muziek gemasterd.  Uiteraard is de cd uitgebracht op het label Maxanter van de gebroeders Beets.

Marius Beets heeft sinds de prachtige cd met zijn Powerhouse Big Band uit 2005, vorig jaar eindelijk weer een schijf onder eigen naam volgespeeld. Daarvoor heeft hij drie Amerikanen uitgenodigd, die hij van eerdere avonturen van zijn broer Peter kende: Eric Alexander op tenor, Joe Cohn op gitaar en Willie Jones III op drums. Peter zelf zat achter de zwart-witte toetsen.

Hier wordt potente en serieuze bebop-en-verder gespeeld. Tenorist Eric Alexander heeft uit hoofde van zijn instrument de hoofdrol. De overige musici doen niets voor hem onder. Marius Beets zelf is als altijd de rots in de branding die onverstoorbaar de lijn van de muziek aangeeft en alles bij elkaar houdt. Ook in de snellere nummers hoor je voortdurend zijn ‘Walking Bass’ als basis voor alles doorklinken. Enkele stukken als ‘Emandem’ en ‘The end of the Affair’ zijn al eens eerder opgenomen door Eric Ineke’s JazzXpress. Doordat hier geen trompet meespeelt, worden de stukken toch weer anders.

In het openingsnummer, ‘Dextro Energy’ opent hij in uptempo. Alexander op zijn tenor opent de rij solisten. Joe Cohn op gitaar neemt bedreven over en Marius zelf neemt ruim de tijd om de  compositie op zijn Contrabas verder uit te benen. Willie Jones III speelt vier-om-viertjes met de band die telkens het thema speelt.
Tussen al die bedreven solisten neemt de bassist regelmatig ook zelf de tijd voor mooi verhalende solo’s.
Het titelnummer van de cd is een mooi springerig thema, dat mede door het spel van gitarist Joe Cohn mooi puntig wordt uitgewerkt.
Dit is een cd met serieus gespeelde bebop geworden. Echt een pareltje voor de liefhebbers.

Opgenomen: Zeist, Studio ‘De Smederij’, 27, 28 februari 2016
Uitgebracht op: Maxanter

Eric Ineke – Triplicity

Ricardo Pinheira – gitaat
Massimo Cavalli – Contrabas
Eric Ineke – slagwerk

De derde cd van de spontane Trilogie is van Eric Ineke. Deze cd heet Triplicity, met de suggestie van simplicity

De drummer achter Rein de Graaff is al sinds mensenheugenis (van af 1971) Eric Ineke en heeft zodoende met tientallen Amerikanen gespeeld. Naast de bebop van Rein de Graaff, heeft hij ook aan nieuwere  Jazzstijlen als Hardbop en Impro geroken en vooral: gespeeld. Zijn cd’s met David Liebman staan daar borg voor: deze saxofonist is een volbloed improviserend musicus. Op de cd Triplicity speelt de Eric Ineke met de Portugese gitarist Ricardo Pinheira en de Italiaanse bassist Massimo Cavalli. De samenklank van gitaar, bas en drums is hier perfect. Het ideale gitaartrio, al hebben de drie geen groepsnaam gekozen, maar hun eigen achternamen als herkenningspunt genomen. Dat geeft ook de terechte gelijkwaardigheid van de drie aan. Het openingsnummer ‘Blues Just Because’ van de hand van Ricardo Pinheiro, is een uptempo opener. Het is eigenlijk een rifje op de gitaar. De drie opereren als eenheid en jagen door het thema. Pinheiro neemt als eerste de gelegenheid te baat. Halfweg zijn solo komt de contrabas er in en wordt het een prachtige eenheid in geluid. De bassist soleert dan nagenoeg in zijn eentje, al klinkt er nog wel wat ruis van de drummer.

Het ‘Cinema Paradiso’ van Ennio Morricone wordt vervolgens in alle rust prachtig uitgewerkt en ‘Along Came Betty’ krijgt van elk van de drie een solistische behandeling. De zingende contrabas is een feest om mee te maken. Het voorheen door Billie Holiday met haar kapotte stem intens triest gezongen ‘You’ve Changed’ wordt hier als een prachtige ballad neergezet. Gitaar en bas spelen voortdurend sierlijk om elkaar heen, terwijl de brushes het tempo aan blijven geven. George Shearings ‘Conception’ wordt weer als een opgewekt en vlot thema gebracht. Jobim’s ‘Retrato em Branco Preto’ wordt door Cavalli gestreken, terwijl Pinheiro op gitaar voortdurend het thema omspeelt.
Van de drie hier behandelde cd’s hoor je op deze wel de meest flexibele en moderne muziek. Het is een frisse en opgewekte plaat geworden, die je vaker op wilt zetten.

Opgenomen: Estúdio Vale de Lobos, Lissabon, 25 november 2017
uitgebracht op: DayBreak

Rein de Graaff Trio en Alto Madness

 

Pianist Rein de Graaff op 8 maart 2019 tijdens zijn afscheidsconcert bij Hothouse Redbad in Leeuwarden. Foto Willem de Rhoter

 

De drie Altsaxofonisten die bij het Rein de Graaff Trio speelden. van Links naar rechts: (drummer Eric Ineke) Benjamin Herman, Maarten Hogerhuis en Tineke Postma. Foto Willem de Rhoter.
Het Trio Rein de Graafff met de drie altsaxofonisten, van links naar rechts: pianist Rein de Graaff, altsaxofonist Benjamin Herman, bassist Marius Beets, altist Maarten Hogerhuis, drummer Eric Ineke en saxofoniste Tineke Postma. Foto Willem de Rhoter.

 

Rein de Graaff stopt er mee.

Al sinds mensen heugenis draait Rein de Graaff in het Nederlandse Jazz Circus mee als beboppianist van de hoogste rang. De Bebop is zijn grote liefde en dat speelt hij altijd. Behalve enige tijd in de jaren zeventig, toen hij samen met Dick Vennik modern ging spelen in de geest van John Coltrane. Daar kwam hij al gauw van terug, omdat hij veel liever strikt Bebop wilde spelen.
Dit jaar stopt de grootste amateur (=liefhebber!) onder de Jazz Professionals.
Rein de Graaff staat in de V.S. bekend als de ideale begeleider in Europa. Zodoende heeft hij door de jaren met tientallen Amerikaanse saxofonisten en trompettisten gespeeld. Niet in de laatst plaats doordat hij heel veel Jazzcontacten in de V.S. had. Door zijn zorg en aandacht voor het welzijn van de vaak aan drugs en/of alcohol verslaafde musici, creëerde hij een veilige omgeving voor hen. Ook dank zij de grondige kennis van de te spelen stukken bij het Rein de Graaff trio kregen de Amerikanen de ruimte om veel geïnspireerder te spelen.
In eerste instantie had hij in de jaren Zestig een kwartet met Dick Vennik op tenorsax en fluit.  Eerst met Pierre Courbois achter het drumstel, vanaf eind jaren zestig Eric Ineke. Henk Haverhoek was de bassist. Later had hij een vast trio om gastsolisten te begeleiden. Eerst met Koos Serierse de bassist en nadat Koos met pensioen ging, stond Marius Beets achter de contrabas. Eric Ineke was altijd van de partij.

Rein werd in Nederland echt bekend, door de stoomcursussen Bebop die hij van 1987 tot in 1995 gaf. Voor die concerten wist hij elke keer weer bekende en onbekende, oude en jonge Amerikaanse musici te strikken, die met hem optraden. Vandaar dat in die tijd bij Timeless Records veel cd’s van hem verschenen onder de naam van die Amerikaanse solisten. Dat hij als initiatiefnemer de bandleider zou zijn, vond hij blijkbaar niet interessant. Voorbeelden van die cd’s zijn: ‘Tenor Conclave’ uit 1992 met Teddy Edwards, Buck Hill en Von Freeman, ‘Thinking of You’ uit 1993, met Conte Candoli en Bob Cooper en ‘Baritone Explosions’ uit 1994 en met Ronnie Cuber en Nick Bregnola. De contacten met al die musici bouwde hij al op vanaf de jaren zestig, toen hij op ‘Bedevaart‘ ging naar New York. Daar ontmoette hij vele musici en speelde met ze.

Zomaar een paar cd’s.
New York Jazz
Toen hij in 1979 van zijn platenbaas Wim Wigt de gelegenheid kreeg om een plaat opname in New York te maken, wist hij de ‘oude getrouwe’ ritmesectie Sam Jones op bas en Louis Hayes op drums te strikken en als blazers de jonge honden Tom Harrell op trompet en Ronnie Cuber op baritonsaxofoon. Dat werd wat je noemt een ‘blowing session’ De cd staat dan ook in New York trouw in de schappen en wordt nog steeds verkocht!
Vanaf de eerste maat van het openingsnummer ‘Fifty Six’ van Johnnie Griffin jaagt Ronnie Cuber door de akkoorden. Zo hoort dat bij een stuk van de hand van de om zijn snelheid van spelen gevreesde Griffin. Tijdens zijn solo bedient de pianist hem met akkoorden, zodat Cuber nog wel weet waar hij is. Tom Harrell zet vervolgens een bedachtzame intro in, maar verzeilt algauw ook in het snelle tempo dat ze spelen. ‘A Monk’s Dream’, ook van Johnnie Griffin, spelen ze meer in een rustiger, Monkiaans tempo. De Bud Powellcompositie ‘Wail’ heeft weer een uitdagend snel tempo. In Rein de Graaff’s compositie ‘81st and 1st’ wordt ook weer met een halsbrekend tempo genomen. Bij elkaar een zeer geslaagde opname die zich terecht in de belangstelling van bop liefhebbers mag verheugen. “Dit is wel een Ruige Plaat hoor!” meldde Rein 8 maart in Leeuwarden zelf over deze opname.

Nostalgia
Een andere bijzondere cd is Nostalgia. Daarop vind je opnamen van drie verschillende sessies: Enkele stukken met het Metropole orkest uit 1992, twee duo stukken met Barry Harris uit 1991 –met Koos Serierse en Eric Ineke in de begeleiding en vier Cool stukken uit 1994, in de traditie van Lee Konitz en Warne Marsh, maar dan met Gary Forster en Marco Kegel op altsax. In die drie verschillende disciplines hoor je de veelzijdigheid van de pianist uit Veendam.
Met het Metropole speelt Rein vooral mooi en sierlijk. Dat past wel bij dit orkest. Samen met Barry Harris raast hij als een bezetene door Au Privave en in een rustiger tempo wordt Nostalgia mooi uitgewerkt. Deze opname is gemaakt in Groningen in 1991.
In die tijd maakte ik ze bij de opening van het Middelsee Jazztreffen in Leeuwarden ook mee ze als een echt duo. Een adembenemende gebeurtenis die slechts door twee luisteraars werd bijgewoond. Dat hadden de beide kemphanen geen oog voor, zo druk hadden ze het met elkaar. De adembenemende tempi die ze daar tegen elkaar opzetten, gaf beide pianisten duidelijk ontzettend veel plezier. Zelfs voor mijn verbijsterde oren was het duidelijk dat die ‘Hollandse Kaaskop’ niet onderdeed voor de in de bebop gedrenkte Barry Harris. Na afloop waren ze beide uiterst tevreden over de ‘strijd’ die ze hadden gestreden.
In de laatste serie stukken op de cd ‘Nostalgia’ spelen Gary Forster en de Nederlandse Marco Kegel mee. Zij geven een stijlvast voorbeeld hoe Cool Jazz in de traditie van Lennie Tristano moet klinken. Een feest voor liefhebbers van fijnzinnig weefwerk van twee blazers.

Afscheid
Van de afgelopen zestig jaar heeft Rein er twintig samen met Marius Beets en Eric Ineke op alle podia in Nederland en op vele in Europa gespeeld. Altijd met Nederlandse solisten en vaker nog met Amerikaanse blazers. Dat gebeurde tijdens door hem zelf of door Wim Wigt georganiseerde tournees in binnen- en buitenland. Daarbij meldde hij dan trots dat ze tijdens het concert ‘echte Jazz’ zouden horen. Bebop dus van de bovenste plank. Alhoewel er ook wel eens een solist tussen te vinden was als de tenorist Doug Webb, die het presteerde om met ‘Impressions’ van John Coltrane aan te komen en de zaal volkomen plat te spelen. Dat kon ook Bij Rein de Graaff.

Als reden van zijn afscheid van de podia geeft hij aan dat het organiseren van de tournees hem teveel moeite ging kosten. De leeftijd van 76 gaat ook meespelen.
Voor de liefhebbers van zijn ‘echte Jazz’ is het jammer dat deze integere en bescheiden muzikant van de podia verdwijnt.