Mingus en het Metropole Orkest

Oud Goud (vernieuwd)

Charles Mingus’ muziek wordt nog steeds gespeeld, en hoe!

Veertig jaar geleden op 5 januari 1979 overleed Charles Mingus. Hij was bassist, componist, groepsleider, autobiograaf, pooier en een uiterst recalcitrant figuur. Hij wordt door de kenners in de Jazz in een adem genoemd met grootheden als Charlie Parker en Duke Ellington, zijn grote voorbeeld. In de jaren vijftig heeft hij verschillende keren een eigen label opgezet om zijn muziek en dat van musici die ook bij de gevestigde platenmaatschappijen geen kans kregen, uit te geven. Later onder het contract bij het label Columbia, kreeg hij voortdurend ruzie. Onder andere omdat hij de Gouverneur van Kansas in ‘Fables of Faubus’ voor rotte vis uitschold omdat die verbood zwarte studenten toe te laten  op z.g. ‘Witte’ scholen. Dat nummer heeft hij dan ook ongecensureerd, ook op zijn eigen labeltje opgenomen. Een andere keer nam hij voor een LP een nummer op dat hij al eerder op de plaat had gezet. Weliswaar onder een andere naam, “Want dat horen ze toch niet!” zei hij.

Zijn muziek wordt tot de dag van vandaag door een grote big band in New York levend gehouden, onder aanvoering van zijn weduwe Sue Mingus. Enkele jaren geleden kreeg die band nog een Grammy voor de cd  ‘Live at Jazz Standard’.
Ook in Nederland blijkt hij nog steeds populair. Het Metropole orkest heeft in 2009 in Amsterdam en Groningen concerten gegeven onder leiding van John Clayton, ter herinnering aan het feit dat de lp’s ‘Mingus Ah Um’ en ‘Mingus Dynasty’ in 1959 werden uitgebracht. Die waren speciaal voor deze gelegenheid voor het complete Metropole Orkest, dus inclusief strijkerssectie, gearrangeerd. Sue Mingus beleefde het als een Grote Gebeurtenis, omdat zijn stukken voor groot orkest waren gearrangeerd!
In 2011 werd bij het blad Jazzism een deel van dit concert op cd meegegeven. In 2012 werd het complete concert op het label BHM uitgebracht. Een groots monument voor deze bassist-componist.

In 2017 kreeg het Metropole orkest voor de vijfde keer op rij een uitnodiging om een van beroemde BBC Night of the Proms te verzorgen. De setlist van het ‘2009-concert’ werd uitgebreid met een aantal zangnummers van de Joni Mitchell cd ‘Mingus’. De laatste muziek waar aan Mingus heeft meegewerkt.
Speciaal voor dit concert werden enkele grootheden uitgenodigd om te komen soleren: de Amerikanen Shabaka Hutchings op basklarinet Leo Pellegrino op baritonsax, Christian Scott op trompet, zangeres Kandace Springs en uit de eigen gelederen op trombone: Bart van Lier. Toen werd het ‘2009’ concert uitgebreid met songs van de Joni Mitchell uitgave ‘Mingus’

Het hele concert kun je volgen op You Tube. Het is een twee uur durende sensatie van Mingus stukken gearrangeerd voor groot orkest. Een zeldzame belevenis. Je mist misschien de ambiance van die grote zaal, maar het feit dat je allemaal Mingus stukken voor je kiezen krijgt is werkelijk fantastisch. Het Orkest onder leiding van Jules Buckley steekt in glanzende vorm. Bart van Lier laat horen en zien hoe je op Mingusstukken improviseert en Leo Pellegrino doet daar op zijn beurt nog een schepje bovenop.

Als je onder het beeld op ‘meer weergeven drukt, vind je als eerste reactie de complete setlist, met precies aangegeven wanneer het volgende nummer begint. Een mooi ‘spoorboekje’. Zie de bijlage.

Bijlage:
Beneath the Underdog: Charles Mingus Revisited (Prom 53) – BBC Proms 2017

Bijlage 2, de Setlist:
Part 1:
00:00 Inleiding
04:05 Boogie Stop Shuffle with Shabaka Hutchings, Christian Scott, Bart van Lier. Arranged by John Clayton.
09:27 Celia with Christian Scott, Bart van Lier. Arranged by Outi Tarkiainen.
16:25 O. P. (Oscar Pettiford) with Christian Scott, Bart van Lier, Paul van der Feen. Arranged by Ilja Reijngoud. 26:47 I x Love with Christian Scott, Bart van Lier, Leo Pellegrino, Marc Schoken, Rik Mol. Arranged by Vladimir Nikolov.
35:17 Goodbye Pork Pie Hat with Peter Tiehuis, Bart van Lier. Arranged by Vladimir Nikolov.
42:10 II B.S. with Christian Scott, Leo Pellegrino, Bart van Lier. Arranged by John Clayton.
48:07 Weird Nightmare with Kandace Springs, Shabaka Hutchings. Arranged by Stefan Behrisch.
56:50 Gunslinging Bird with Bart van Lier, Leo Pellegrino. Arranged by Gil Goldstein.
1:04:39 Intermission
Part 2:
1:07:20 Fables of Faubus with Christian Scott, Shabaka Hutchings. Arranged by Tom Trapp.
1:17:34 Duke Ellington’s Sound of Love with Kandace Springs. Arranged by Laura Winkler.
1:25:07 Hora Decubitus with Shabaka Hutchings, Christian Scott, Bart van Lier. Arranged by Ilja Reijngoud.
1:31:29 God Must be a Boogie Man with Kandace Springs. Arranged by Vince Mendoza.
1:35:56 The Dry Cleaner from Des Moines with Kandace Springs, Marc Scholten. Arranged by Tim Davies.
1:39:46 Brasshouse with Leo Pellegrino, Martijn Vink.
1:42:46 Moanin’ with Leo Pellegrino. Arranged by Tom Trapp.
Encore:
1:50:24 Better Git It in Your Soul with Leo Pellegrino, Christian Scott, Shabaka Hutchings, Bart van Lier, Hans Vroomans. Arranged by Tom Trapp.

 

 

Carla’s Christmas Carols

Carla Bley – Carla’s Christmas Carols

Met Steve Swallow en het Ed Partyka Brass Quintet.

Wat ik nou een pracht van een kerstplaat vind is deze van Carla Bley, die al in 2009 werd uitgebracht. Zelf speelt ze piano en celesta en Steve Swallow bas en Klokkenspel. Ook heeft ze het koperkwintet van Ed Partyka uitgenodigd.

De songs zijn zodanig door Carla Bley gecomponeerd of gearrangeerd dat ze na verloop van tijd uit de rails lopen. Het is een feest hoe zij de muzikale zinnen hun eigen weg laat lopen. En toch klopt het fantastisch. Je moet alleen niet het origineel willen horen, want dan wordt je horendol. Kan je dat loslaten dan geniet je je wild van de onorthodoxe wijze waarop de akkoorden en lijnen net effe anders lopen.

Het begint meteen in ‘O Tannenbaum’. Al gauw krijg je kruisen en mollen te horen, die verwarring stichten.
En dan ‘The Christmas song’ van Mel Tormé. Je twijfelt of het nou wel goed is wat je hoort. Door de meerstemmigheid krijgt de melodie meer spanning. Je denkt: “Dat is vals!” En dat is het mooi niet. Een pracht manier om zo’n klassieker fris bloed te geven. De solisten worden zo uitgenodigd om hun eigen gang te gaan binnen de wegen die Bley heeft aangegeven. Daardoor wordt het bijna een nieuwe compositie. Maar toch komen ze als goede musici weer terug op het uitgangspunt.

In ‘Ring Christmas Bells’ hoor je de hedendaagse gewoonte om de akkoorden prikkelend uit te breiden. In ‘God Rest Ye Merry Gentlemen (part one en Two) wordt er door het koperkwintet  een boeiende oneven maatsoort (5/4) tegenaan gezet. Door die twist wordt je ook weer getriggerd. Deel een is voor het koperkwintet en in deel twee werkt Mevrouw Bley het thema voorbeeldig uit op de piano. Waarbij ze natuurlijk ook op de haar bekende wijze gaat improviseren, heerlijk. Dan komt het koperquintet er in, met de bas van Steve Swallow. Ze weven dan toch weer hun 5/4 maat er in. Allemaal in een prachtig arrangement van haar.

‘ It came upon a Christmas clear’ wordt in de beste Wynton Marsalis traditie uitgevoerd, maar ja. Carla Bley schrijft het toch weer haar kant op. En zo gaat het maar door.
Rest me nog te zeggen dat ook ‘Jingle Bells’ en ‘O Holy Night’ op het programma staat.
Nou geef ik nooit sterren, maar voor deze kerstplaat een uitzondering: Ik zie hier wel vijf sterren aan het firmament!

Carla Bley – Piano, Celesta
Steve Swallow – bas, klokkenspel
Het Ed Partyka Brass Quintet:
Tobias Weidinger – trompet, fluegelhorn (lead), klokkenspel
Axel Schlossser – trompet, Fluegelhorn (solo) Chimes
Christine Chapman – hoorn
Adrian Mears – trombone
Ed Partyka bastrombone, tuba

Opgenomen: 2008
Uitgebracht Oktober 2009
Label: Watt/35
Prijs: Niet meer in de handel.
Op Amazon.de zag nog een paar exemplaren.
Zo ook op Discogs.
Verder vanzelfsprekend als mp3

Art Blakey and the Jazz Messengers in Scheveningen

Art Blakey And the Jazz messengers Live in Scheveningen – fondamenta | Devialet

Art Blakey – drums
Lee Morgan – trompet
Benny Golson – tenor saxofoon
Bobby Timmons – piano
Jymie Merritt – contrabas

Dit is Hardbop op zijn best. Art Blakey is er zo ongeveer de uitvinder van. Zijn discografie is onmetelijk groot. Zeker eind jaren vijftig zijn er vele opnamen, officieel en illegaal uitgebracht. De muziek op deze nieuwste cd  met het live concert in Scheveningen is opgedoken in de VARA archieven bij Beeld en Geluid. Het bijzondere van deze uitgave is dat de praatjes van Blakey tussen de stukken door als aparte nummers zijn opgenomen. Dat verhoogt de sfeer even, maar op de cd zakt de spanningsboog van het concert wel in. Zijn aankondigingen met het herhaaldelijk melden dat zijn platen op Blue Note uitkomen zijn bedoeld als running gag, maar gaan gauw vervelen. Wie de gesproken teksten er uit wil halen, houdt ruim 72 van de  van de 80 minuten concert over.
De iconische groep
Deze ‘jaargang’ van de Messengers is iconisch, dank zij de composities van Benny Golson uit deze tijd. ‘Along Came Betty’, ‘Whisper Not’ en ‘I Remember Clifford’, zijn stukken die nog steeds overal op het repertoire staan.

Tijdens dit concert in de Haagse badplaats werd gewoon goed gespeeld. ‘Moanin’. ‘Along Came Betty’, ‘Evidence’, oftewel ‘Justice’ bij de band van Blakey, ‘I Remember Clifford’ ‘ Just by myself’ en ‘Whisper not’ stonden op het programma. Evenals de klassiekers ‘Now’s the Time’ van Charlie Parker en ‘Night in Tunesia’ van Dizzy Gillespie.

Lee Morgan is in vorm. Zijn solo Feature is ‘I Remember Clifford’, als herinnering aan zijn grote voorganger Clifford Brown.  In Morgan’s solo in ‘Just by myself’ zit een klein rafeltje in de opname techniek. Benny Golson gorgelt heerlijk in zijn eigen ‘Whisper not’. Boby Timmons soleert in ‘Moanin’ en Blakey zelf raast door ‘Night in Tunesia’. Bassist Jymie Merrit, door Blakey voorgesteld als ‘The Workhorse of our new Organisation’, wijst de band, ‘solid as a rock’ de weg door de stukken.
Uniek?
Voor de bezitters van de lp/cd ‘Moanin’ is het wel degelijk de moeite waard om van deze nieuwe cd werk te maken. Op ‘Scheveningen’ staan slechts twee stukken die ook op ‘Moanin’ staan. Wie de Parijse Live-cd heeft, krijgt met deze nieuw uitgekomen dubbelaar drie nieuwe stukken.

 

Opgenomen 29 november 1958 in Scheveningen
uitgebracht: Fondamenta | Devialet
verkrijgbaar a €22,95 bij: Challenge-New Arts