Norman Granz en zijn Jazz At The Philharmonic II

Oud Goud.

Norman Granz en zijn Jazz at the Philharmonic deel II.
JATP sinds 1957.

In deel I van dit verhaal heb ik het gehad over de Jazz at the Philharmonic concerten die door Norman Granz werden georganiseerd. Dat ging vooral over de box met tien cd’s en een uitgebreid boekwerk, die in 1998 werd uitgebracht met concertopnamen uit de Jaren Veertig van de vorige eeuw.
Voor die tournees contracteerde Norman Granz een aantal beroemde jazzmusici om opwindende muziek te maken. Echter, eind jaren vijftig veranderde zijn werkwijze. Hij had in 1957 ontdekt dat de formule in de V. S. niet meer werkte. Hij richtte zijn focus toen vooral op het managen van zijn label VERVE.

Concerten met bestaande groepen
hij werkte sindsdien, vooral als impresario met vaste groepen en nog altijd onder de vlag van Jazz at the Philharmonic.
Zoals met het Oscar Peterson Trio en Ella Fitzgerald en met het Duke Ellington orkest. De beroemde tournee in 1960 van het Miles Davis-John Coltrane Quintet zou zonder Granz niet hebben plaatsgevonden. Hij was de organisator en de spreekstalmeester tijdens die concerten. Dankzij deze toernee maakten we hier in Europa voor het eerst kennis met de nieuwe John Coltrane. Stan Getz met zijn trio en het Oscar Peterson trio verzorgden tijdens deze tournee ook tijdens elk concert een set.

En toch ook weer met ‘losse’ muzikanten
Periodiek organiseerde hij nog wel JATP Concerten met losse muzikanten. Ook hier in Nederland. Het concert in Londen, 1969 is daar een mooi voorbeeld van. Maar de grootste sensatie en dus de drijfveer, was weg. In 1967 organiseert hij nog een keer een Jatp-concert in de Verenigde Staten en tenslotte nog een reünie concert in 1972. Het laatste JATP-concert vond plaats in 1983 in Japan.

Veel labeltjes die oudere, rechten vrije muziek uitbrengen snoepen tegenwoordig ook uit deze rijk gevulde ruif. In de serie ‘Live in Paris’, een serie van het Franse label Fremeaux & Associés vind je bij voorbeeld een 3-cd box met opnamen van JATP-concerten uit 1958 – 1960. Daarop staan uitgebreide fragmenten van JATP-concerten uit die periode. Met als toetje de Gillespiana Suite van het Dizzy Gillespie Quintet. De al eerder genoemde box op Membran is daar ook een voorbeeld van.


JATP in Parijs 1960

Norman Granz en zijn Jazz at the Philharmonic – I

Oud Goud

Norman Granz en zijn Jazz at the Philharmonic – I
The Complete Jazz at the Philharmonic on Verve 1944 – 1949 op Verve Verve

Vele Swing- en Bebophelden.


De box

Het oeuvre dat Norman Granz heeft geproduceerd onder de noemer ‘Jazz at the Philharmonic’ (JATP) heeft misschien net zoveel voor- als tegenstanders. De samenstelling van de groepen gaven de zekerheid van opwinding en sensatie, maar beantwoordde niet aan de wens tot vernieuwing. De muziek in de box kon ook wel eens het recht hebben op het predicaat “Het vaakst heruitgegeven”! Elke keer dat er een nieuwe vorm van verpakken werd bedacht, 78-toeren 25 cm en 30 cm langspeelplaten, op singles, eepees (16 cm en 45 toeren!) en cd’s, kwam er een nieuwe uitgave.
De mooiste uitgave is –denkelijk- deze box uit 1998. Een houten houder voor vijf dubbel-cd’s en een bijpassend boekje met 222 pagina’s informatie. Ook 12,5 x 14 cm, net zoals de kartonnen dubbel-cd verpakkingen, maar met een wolk aan informatie en illustraties. Daar overheen een houten deksel met op de kunststof voorkant, als van een straatreclame bij een New Yorkse Jazzclub: THE COMPLETE JAZZ at THE PHILHARMONIC ON VERVE 1944 – 1949.

De inhoud: vijf dubbel-cd’s en een boekwerk

De Inhoud van de box

Een historisch monument met muzikale krachtpatserij, sensatie, jammen, persoonlijke voorkeuren van Mr. Granz, maar en passant is het ook een tijdsdocument van de eerste orde. De cd’s zijn voor de meer behoudende jazzliefhebber stuk voor stuk een feest om af te luisteren.

De willekeurig gepakte vierde cd bevat de neerslag van 22 april 1946 en begint met de laatste twee stukken van het concert van 28 januari 1946. Het begint uitgerekend met een ballad: ‘The Man I Love’ Dizzy Gillespie, Lester Young, Bud Powell, de hele ploeg krijgt de ruimte. ‘Sweet Georgia Brown’ geeft meer sensatie en Charlie Parker doet hier een uitgebreide duit in het zakje. Van het concert van 22 april krijgen we twee stukken van de pianist Meade ‘Lux’ Lewis. Dan kondigt Norman Granz de tweede set van die avond aan met een keur aan artiesten, Hawk en Prez, Bird, Buck Clayton en Willie Smith. Bij het aankondigen van Buddy Rich krijgt die al op voorhand een donderend applaus. Dan is het jammen op de ‘Jatp Blues’ en ‘I Got rhythm’. Swingende Jazz en grote namen. Daar stond Granz garant voor. Zo gaat het 10 cd’s door.

Vele uitgaven op LP en cd
Jammer genoeg was deze box eigenlijk al uitverkocht op het moment dat die op de markt kwam. Ik ben er ook tweedehands aangekomen. Een alternatief voor een zacht prijsje is de box die op het label Membran is uitgebracht. Daar zit geen spoortje informatie bij, maar wel een hoop muziek. Op de eerste zes cd’s staat een keuze uit de eerste zes Verve cd’s van de Verve Box. Op de laatste vier cd’s staat echter andere muziek dan in de Verve box. Membran maakt daar een keuze uit concerten uit 1950, 1952 en 1953.
Verder is er een onafzienbare rij van LP’s en cd’s met allerlei JATP opnamen van concerten uit de Verenigde staten, Japan en Tokio. Te veel om op te noemen. Op Verve, Pablo en andere labeltjes, die de rechtenvrije uitgaven opnieuw op de markt hebben gebracht. Kortom, dit fenomeen heeft een lang leven gehad en is door de jaren heen behoorlijk gedocumenteerd. Voor liefhebbers van Swing, Bop en sensatie een aanrader. (Hessel Fluitman)

Het concert uit 1944: