StarkLinneman – Pictures of an Exhibition

Paul Stark heeft zich geworpen op de Klassieke muziek als uitgangspunt voor zijn muziek. De afgelopen jaren heeft hij werken van Liszt, Beethoven en sonates van Chopin bewerkt. Nu heeft hij de Schilderijententoonstelling van Modeste Moessorsky uit 1874 ter hand genomen. Die compositie bestaat uit de verklanking van elf schilderijen van de schilder Viktor Hartmann en vijf promenades, wandelingen naar het volgende schilderij. Zo kon hij diverse stemmingen creëren. Voor die overgangen heeft Moessorsky steeds hetzelfde motief genomen. Van oorsprong is het een pianosuite, die nog al eens voor orkest werd gearrangeerd. Stark heeft de delen op zijn beurt heel knap naar zijn Jazzkwartet vertaald.

De kreupele kobold
Al bij het eerste schilderij, de Gnoom, hoor je de kreupele kobold ongelijk lopen in het ritme van zijn linkerhand. Het slagwerker tikt daar ongelijk doorheen, terwijl de basklarinet telkens korte fragmentjes blaast. Een en ander is zo in elkaar gepast, dat het toch een mooi geheel is. Het lopen met die ongelijke stap is natuurlijk een mooie gelegenheid voor de drummer om dat op zijn slagwerk uit te buiten. De markt van Limoges blijkt voor Iman Spaargaren de gelegenheid te zijn om op klarinet te schitteren. Het gecultiveerd gekrakeel van de marktvrouwen is mooi levendig geworden.

De promenades
Stark heeft het motief van de promenades telkens een andere klankkleur gegeven en daarmee verschillende sferen gecreëerd. De derde Promenade is het glansstuk voor Vasilis Stefanopoulos de bassist. Met het fluwelen geluid van zijn walking bass legt hij een tapijtje voor het pianomotiefje. Met zijn brushes veegt Jonas Linnemann heel subtiel over vellen en bekkens.

Bij het schilderij van de Tuileriën lijkt het alsof de kijker door wil lopen: Het shuffelen van Linnemanns gaat hier eerst lekker door. Paul Stark leeft zich met Iman Spaargaren uit in het kinderspel, dat op dit schilderij te zien zou zijn. Dat mondt tenslotte uit in uptempo triowerk.

Gevarieerder en leniger
Zo krijgt ook bij dit kwartet elk schilderij zijn eigen karakteristiek mee. Het is dusdanig vertaald naar het jazzidioom, dat het veel gevarieerder en leniger is dan door een klassiek gespeelde piano of een romantische orkest uitgevoerd kan worden. Het lijkt een zelfstandige compositie, waarvan  je de klassieke afkomst niet zo gauw vermoedt. Daarmee heeft Paul Stark de suite succesvol naar deze tijd vertaald.

Iman Spaargaren – Tenor saxofoon, klarinet, basklarinet
Paul Stark – piano, hertalen
Vasilis Stefanopoulos – contrabas
Jonas Linnemann – drums, percussie

StarkLinnemann – Pictures at an exhibition UCM Records
Opname: Montesilvano, Italië, 29 november – 2 december 2017
Presentatie: 17 november 2018