Bley Peacock Motian – When Will the Blues Leave

Paul Bley was voor mij eigenlijk het bleekneusje van de Amerikaanse Jazz, ondanks het feit dat Henk Bernlef onveranderd enthousiast was over zijn spel. Die misvatting van mij kwam doordat ik slechts één Lp van hem in de kast had staan, ‘Sonor’ van maart 1983. Niet de beste introductie voor zijn muziek, kun je wel zeggen. De muziek was me te priegelig. Zodoende bleef Bley voor mij een gesloten boek.
Maar dit is goed!
Echter met deze live-opname uit 1999 in Lugano, maakt hij bij mij alles goed! Stukken die swingen en spannend zijn. Ze hebben alles om de aandacht erbij te houden. Ondanks dat het veel te maken heeft met vrije improvisatie. Daarbij komt dat dit de opvolger is van de cd ‘Not two, Not One uit 1999!
Of het nou redelijk stevige muziek is als het openingsnummer, ‘Nazatlan’ of de piano solo ‘Told you so’. Je blijft het vertelde verhaal volgen. In ‘Moor’, meteen achter ‘Told you so’ aan, zet Peacock met zijn contrabas de toon met een uptempo gespeelde solo. Bley en Motian voegen zich na verloop van tijd bescheiden in en lijken langzaamaan echt mee te durven spelen. Maar Peacock blijft leidend op zijn contrabas. Pas halfweg hebben de twee genoeg moed bij elkaar geraapt om volwaardig mee te doen, maar nog steeds: “The bass is leading!” Dan is het een over en weer uitwisselen van ideeën, totdat Peacock afrondt. Het lijkt me toe dat Het publiek met de nekharen overeind van de spanning, meeluisterde. Met de titel ‘Longer’ lijken ze die spanningsboog met succes vast te willen houden. Je raakt bij deze cd, als je echt gaat luisteren, niet ‘van ’t padje.’ Je blijft geboeid luisteren naar wat ze samen opbouwen, elkaar stimulerend en sturend.
HEA!
Tegen het eind van de cd komt Ornette Coleman’s ‘when will the blues Leave’ en veel Friezen veren dan op: “Hé! Dat ken ik!” denken ze dan. En dat klopt. Het is namelijk de tune van ‘Hea’. Een soort ‘Man bijt hond’ programma maar dan voor, door en over Friezen. Hea, betekent Hooi, maar je kunt het ook horen als ‘Heedaar!’ Terwijl het ook uitgelegd kan worden als een kreet van verbazing. Deze versie van ‘Leave’ is wel sneller, en voorzien van eigen interpretaties door de drie heren. En dat maakt deze versie weer spannend.
Ik denk dat het laatste nummer als toegift wordt gespeeld: ‘I Loves you Porgy’. Het is dan ook een pure liefdesverklaring die Paul Bley hier ontvouwt. Een intiem slot van een prachtig concert.

Paul Bley, Gary Peacock, Paul Motian – When Will the Blues Leave
ECM

Paul Bley – piano
Gary Peacock – contrabas
Paul Motian – drums

 

Keith Jarrett – After the Fall

Het 35-jarige trio Keith Jarrett, Gary Peacock en Jack DeJohnette  heeft dit voorjaar weer een cd bij ECM uitgebracht. Even gauw geteld is dit de 23e uitgave. Elke willekeurige groep zou trots zijn op zo’n hoeveelheid platen en cd’s. Voor Jarrett is het ‘slechts’ een deel van zijn productie. Hij speelt solo, heeft klassieke cd’s, werkt(-e) met zijn Europese kwartet en dan ook nog met een Amerikaanse groep. Het houdt niet op met deze man. Er wordt gefluisterd dat hij al 80 cd’s op zijn naam heeft staan.

Toch maar eens oefenen?
Bij deze opname in 1998 was de pianist aan het genezen van een chronisch vermoeidheidssyndroom. Daarom wilde hij na vijftien jaar optreden, voor de eerste keer een oefensessie houden. Om te weten te komen of hij al een concert aankon. De pianist stelde voorzichtigheidshalve dat het trio zich beperkte tot bebopstukken, omdat die het dichtst bij hem lagen en ‘dus het minst vermoeiend’ zouden zijn. Terwijl die Jazzrichting toch zo’n complexe vorm van musiceren is. Die oefensessie lukte redelijk dus organiseerden ze een concert in de dichtstbijzijnde concerthal: in Newark New Jersey. Dit concert staat op deze cd.

Hoog niveau en organisch samenspel
Het blijft onwaarschijnlijk hoe deze drie bijna zonder voorbereiding elke keer weer op zo’n hoog en aangenaam niveau samenspelen. Het is voor de nauwkeurige luisteraar een genoegen om de creativiteit van Jarrett te volgen en tegelijkertijd kan je het ook gebruiken als achtergrondmuziek van hoog niveau. Ondanks zijn soms verbaasde gekreun in de geest van : ‘Wat heb ik nou weer voor moois gemaakt.’ Je kunt het natuurlijk ook zien als een opmaat naar de volgende stap in zijn spel.
Het meest bekende stuk op de cd is ‘Autumn Leaves’. Als je volgt wat hij precies doet tijdens zijn solo, blijft het thema in je hoofd resoneren. En hij parafraseert maar door in een rustig tempo. Zo gaat het met al die stukken: Scrapple from the Apple’, ‘Old Folks’. Het zijn bekende vehikels die hij uit en te na kent.
Als Gary Peacock na krap zeven minuten de solo overneemt, plukt hij in een fors tempo de ene chorus na de andere en ook hij bewaart de sfeer van de song. Op een gegeven moment groeit het trio naar vrijer en gezamenlijk improviseren over de herfstbladeren. Weken de heren toch af van de stelregel voor dit concert: alleen Bebop. Een prachtig voorbeeld van hun werk.

Fris en als nieuw
Op de tweede cd begint het trio met een hele opgewekte versie van ‘Bouncing with Bud’. Dat doet hij helder en duidelijk. Een heerlijke uitvoering.
Tegen het eind van concert ging de pianist even op de populaire toer: Het was 14 november en ‘Santa Claus’ mocht wel weer eens van stal worden gehaald om ‘naar de stad te komen’. De kerstsong werd omgetoverd tot een groovy en bouncing stuk muziek. Naar verhouding rockt het er over. Het modernere ‘Moment Notice’ van Coltrane werd daarna misschien als een soort compensatie ingezet, maar het parelt ondertussen wel naar hoger sferen.
Al met al opnieuw een veelzijdige cd van dit trio, die altijd kan en overal goed past.

Opname plaats: New Jersey Performing Arts Center op 14 november 1998
Uitgebracht: 26 september 2018
Op ECM

Keith Jarrett – piano
Gary Peacock – Contrabas
Jack DeJohnette – Drums