Kika Sprangers – Human Traits

Kika Sprangers is altsaxofoniste, bandleider en componiste. Ze heeft twee groepen, haar kwartet en het Large Ensemble op deze cd. Ze floreerde eerder al in het Nederlands Jeugd Jazz Orchestra onder leiding van Martin Fondse, vandaar dat hij een introductie in het cd-boekje schreef. In 2017 bracht ze al de EP ‘Leaves for Lily’ uit en vorig jaar was ze een van de Young Vips. Haar ster glanst al flink. Met deze schijf maakt ze met de grote groep haar officiële debuut.

De cd bestaat uit acht muzikale portretten en vier tussenstukken of interludes.

Elke compositie heeft zijn eigen kwaliteiten. Daarmee worden de karakters van de betreffende personen muzikaal verbeeld. In de cd-omslag zijn ook portretfoto’s van die mensen opgenomen. De combinatie van foto en muziek maakt het intrigerend om al kijkend de stukken te beluisteren. Dankzij de grote bezetting van elf muzikanten, kan ze een mooi klankenpalet tevoorschijn toveren. Haar groep bulkt van het talent, elk van hen is zelf ook hard op weg om een eigen carrière op te zetten.

Het is verre van conventionele Jazz. Er zijn invloeden van klassieke toonzetting en actuele klankvoering. Daarnaast wordt de spanning ook opgebouwd met swing en improvisatie. Muziek en portretten komen gevoelsmatig wel overeen. De foto geeft je inspiratie om de muziek te interpreteren. Dat maakt het luisteren tot een spel van combineren van muziek en bijbehorende foto. Daardoor is deze muziek duidelijk niet bedoeld als achtergrond, maar om goed te beluisteren.

Tussen de nummers door zijn vier ‘Interludes’ opgenomen. Die hebben het karakter van vrije improvisaties. In de vorm van een zich ontwikkelend groepsgebeuren.

De CD afluisterend hoor je heel andere muziek als op haar EP uit 2017. Dat is mede door de tegenstelling van kwartetmuziek tegen acht instrumentalisten en drie zangeressen. De EP is ook deels live opgenomen, terwijl deze CD een volledige studio-opname is. De muziek van de groep is doordacht en wel overwogen. Deze manier van schrijven, rustig en met een geleidelijke opbouw van lange lijnen en veel improvisatie, lijkt haar stijl te worden.

In het laatste stuk lijkt het alsof je op het verkeerde been wordt gezet. In ‘Lumen’, naar de foto te oordelen gaat het over een jong meisje, hoor je lange geblazen tonen van het orkest, terwijl de piccolo er vrij improviserend nauwelijks boven uit klimt. Je zou de verklanking van de springerige ontwikkeling van een kind verwachten. Hier wordt een verlegen en teruggetrokken kind verbeeld. En dan is het natuurlijk wel de juiste muziek. Bovendien is het een mooie afsluiting van de cd.

Kika Sprangers Large Ensemble – Human Traits
Zennez

Kika Sprangers – sopraan- en tenorsax
Anna Serierse, Sanne Rambags en Marit van der Lei – zang
Remi J. Edson – dwarsfluit
Koen Smits – trompet
Romain Bly – hoorn
Emilio Tritto – basklarinet
Koen Schalkwijk – piano, Wurlitzer
Alessandro Fongaro – contrabas
Willem Romers – drums

Presentatie: 20 september 2019

Let op: dit zijn geen opnamen van het Large Ensemble, die komen vast nog wel vrij, maar dit is wel heel erg de moeite waard.

 

Bley Peacock Motian – When Will the Blues Leave

Paul Bley was voor mij eigenlijk het bleekneusje van de Amerikaanse Jazz, ondanks het feit dat Henk Bernlef onveranderd enthousiast was over zijn spel. Die misvatting van mij kwam doordat ik slechts één Lp van hem in de kast had staan, ‘Sonor’ van maart 1983. Niet de beste introductie voor zijn muziek, kun je wel zeggen. De muziek was me te priegelig. Zodoende bleef Bley voor mij een gesloten boek.
Maar dit is goed!
Echter met deze live-opname uit 1999 in Lugano, maakt hij bij mij alles goed! Stukken die swingen en spannend zijn. Ze hebben alles om de aandacht erbij te houden. Ondanks dat het veel te maken heeft met vrije improvisatie. Daarbij komt dat dit de opvolger is van de cd ‘Not two, Not One uit 1999!
Of het nou redelijk stevige muziek is als het openingsnummer, ‘Nazatlan’ of de piano solo ‘Told you so’. Je blijft het vertelde verhaal volgen. In ‘Moor’, meteen achter ‘Told you so’ aan, zet Peacock met zijn contrabas de toon met een uptempo gespeelde solo. Bley en Motian voegen zich na verloop van tijd bescheiden in en lijken langzaamaan echt mee te durven spelen. Maar Peacock blijft leidend op zijn contrabas. Pas halfweg hebben de twee genoeg moed bij elkaar geraapt om volwaardig mee te doen, maar nog steeds: “The bass is leading!” Dan is het een over en weer uitwisselen van ideeën, totdat Peacock afrondt. Het lijkt me toe dat Het publiek met de nekharen overeind van de spanning, meeluisterde. Met de titel ‘Longer’ lijken ze die spanningsboog met succes vast te willen houden. Je raakt bij deze cd, als je echt gaat luisteren, niet ‘van ’t padje.’ Je blijft geboeid luisteren naar wat ze samen opbouwen, elkaar stimulerend en sturend.
HEA!
Tegen het eind van de cd komt Ornette Coleman’s ‘when will the blues Leave’ en veel Friezen veren dan op: “Hé! Dat ken ik!” denken ze dan. En dat klopt. Het is namelijk de tune van ‘Hea’. Een soort ‘Man bijt hond’ programma maar dan voor, door en over Friezen. Hea, betekent Hooi, maar je kunt het ook horen als ‘Heedaar!’ Terwijl het ook uitgelegd kan worden als een kreet van verbazing. Deze versie van ‘Leave’ is wel sneller, en voorzien van eigen interpretaties door de drie heren. En dat maakt deze versie weer spannend.
Ik denk dat het laatste nummer als toegift wordt gespeeld: ‘I Loves you Porgy’. Het is dan ook een pure liefdesverklaring die Paul Bley hier ontvouwt. Een intiem slot van een prachtig concert.

Paul Bley, Gary Peacock, Paul Motian – When Will the Blues Leave
ECM

Paul Bley – piano
Gary Peacock – contrabas
Paul Motian – drums

 

Bernard van Rossum Quartet – Trampoline

Bernard van Rossum is geboren en getogen in Spanje uit een Engelse moeder en een Nederlandse vader. Hij is saxofonist, componist en arrangeur. Hij leidt zijn eigen BvR Flamenco Big Band en heeft voor de hier besproken cd, de ritmesectie van deze big band meegenomen en op enkele stukken speelt het strijkkwartet ‘Fuse’ mee. Op een van die stukken assisteert zelfs nog een blaaskwartet. De genoemde percussionist stond ook bij twee stukken in de opnamestudio en de gitarist speelt op drie van de negen stukken mee.
Kwartetwerk
Daarmee  heeft Van Rossum de klankkleur van de stukken breed gevarieerd. Dat wilde hij ook, om zo in die stukken aanvullende lijnen bij zijn saxofoongeluid te creëren. Ondanks deze aanvullende klankkleuren in zijn muziek, is het toch vooral een kwartetplaat gebleven. In het eerste stuk, tevens titelnummer, komt in het springerige thema het idee van de trampoline mooi naar voren. Dat maakt de muziek actief en fris.
In ‘After the Storm’ heeft Van Rossum naast zijn ritme trio de strijkers en blazers in het geweer gebracht. Zijn arrangement voor die acht musici heeft hij heel organisch uitgewerkt. Daardoor wordt de klankkleur van dit stuk door deze klassieke instrumenten bijna voorzichtig ingevuld. De tenorsax die heersend over de lange lijnen van strijkers en het hout heen speelt, kleurt de chaos na de storm en de bange onrust voor de gevolgen daarvan effectief in.
In ‘Tricycle’ duikt het intensieve fris springerige van het openingsnummer weer op. Hier wordt die sfeer echter heel anders ingevuld. Terwijl met een ‘Second-line’ drummotief uit New Orleans een lekkere basis wordt gegeven, soleert van Rossum op zijn sopraan over een piano, die basale akkoorden speelt. Het geheel staat als een huis. Ook als Xavi Torres zelf op zijn piano gaat soleren.
Zo krijgen de kwartetstukken, eventueel bijgestaan door de Strijkers en Blazers, de gitarist of percussionist, elk hun eigen aantrekkelijke thema. Naarmate je vaker hebt geluisterd, krijgt de muziek meer diepgang.

Bernard van Rossum Quartet – Trampoline
Zennez
Uitgebracht op 16 augustus 2019

Bernard van Rossum – Sopraansax, Tenorsax
Xavi Torres – Piano, Rhodes, Wurlitzer, Hammond
Marco Zenini – Contrabas
Joan Terol – drums

Gastspelers:
Strijkkwartet ‘Fuse’
Blaaskwartet met:
– Maria Christina González – Fluit
– Maripepa Contreras – Hobo
– Anton Jakimento – Klarinet
– Frederico Calcagno – Bas klarinet
Yishai Glick – Gitaar
Fran Gayo – Percussie

Kiki Manders – Universe in a Shoebox

Dit is haar tweede cd. Al was haar eerste  niet de eerste kennismaking met het CD-wezen, want ze was tien jaar geleden ook al zangeres bij Maarten Ornstein’s DASH! De cd ‘Bangalore’ is daar het klinkend bewijs van. Op haar eigen debuut in 2015 presenteerde ze zich al als een zangeres met een geheel eigen muziekkeuze en ze zong in vier talen, onder andere in haar moedertaal: het Venloos.
Kiki durft te leven
Ook nu weer zingt ze een enkel lied in het Limburgs en wel de Nederlandse Klassieker ‘Mens durf te leven van Dirk Witte. Die zingt ze wel in haar eigen, eigentijdse arrangement. De Engelse titel ‘Universe in a Shoebox’ is wat verwarrend, omdat het in het Venloos gezing-zegd wordt, daarnaast is het een mooi voorbeeld van hunkering naar het samen beleven van liefde.
Elke song vormt een wereld op zich. Er komt steeds weer een nieuwe wereld vol belevenissen op je af.
Haar openingslied, ‘On behalf of Love’ zingt ze helemaal in haar eentje. Strak en hier en daar met een trillertje in haar stem en in ‘I miss you’ krijg je door het indringend gespeelde motief een hypnotiserende sound. Het lijkt een synthesizerachtig jaren tachtig orgelgeluid, maar het is de gitaar van Philipp Brämswig.
Veelzijdig
Met deze cd komen heel wat sferen op je af. Het lijkt wel alsof de cd is samengesteld als de setlist voor een concert: Live zullen de songs veel meer impact hebben. In elke song wordt echt een nieuwe wereld verbeeld. Die verenigt Kiki Manders in haar zang. Haar medemuzikanten voelen dat perfect aan.

Kiki Manders – Universe in a Shoebox
Zennez

Kiki Manders – Voice & composition
Philip Brämswig – gitaar
Jonathan Ihlenfeld Cuniado – bas
Jim Black – drums

 

New West Quartet – East & West

De Portugese gitarist Ricardo Pinheira en de Italiaanse bassist Massimo Cavalli kennen we hier in Nederland al van de cd ‘Triplicity’ die ze vorig jaar met de Nederlandse drummer Eric Ineke hebben uitgebracht (zie de betreffende bespreking op deze website: Jazzel.info). Hier is de Portugese drummer Bruno Pedroso van de partij en is de Amerikaanse tenorist John Gunther de frontman van deze groep, samen met de gitarist. De gastpianist Mike del Ferro vormt op vijf van de acht stukken het Nederlandse accent bij dit New West Quartet. Deze cd werd 8 juni 2017 opgenomen, een half jaar eerder dan ‘Triplicity’ met Eric Ineke. In beide gevallen was Pedro Vidal de technische man achter de opname.
De drie hoofdpersonen hebben elk twee stukken ingeleverd en als anker voor de luisteraar werden ‘Bye-Ya’ van Monk en ‘Moment’s Notice’ van Coltrane op de cd gezet. De Tenorsax maakt de muziek complexer. De gitarist is nu vooral begeleidend bezig in plaats van solerend. Dat geeft deze cd een heel ander karakter dan de ‘Triplicity’ cd. De opening met ‘Bye-Ya’ geeft de luisteraar een vonk van herkenning. De saxofonist zet het thema voortvarend neer en gitarist Pinheiro zwerft in zijn solo zelfverzekerd door de voetangels en klemmen van Monk’s thema. John Gunther laat op zijn Tenorsax meer een worsteling met het thema horen. Mike del Ferro gaat er heel vrij tegenaan, maar laat nog wel flarden van het thema in zijn spel toe. In de tweede standard, ‘Moment’s Notice’ van Coltrane, bewegen ze zich wat vrijer door het thema en behandelen het thema in hun solo’s vrijer dan je gewend bent.
In het thema van het titelnummer van de cd, ‘The New West’ van John Gunther, ontwikkelt zich een mooi vraag en antwoordspel. Met de shuffle van drummer Pedroso er onder wordt het een swingend en voortvarend geheel. In ‘Boulder Blues’ daarentegen, wordt het thema unisono door sax en gitaar gespeeld. De componist zelf, bassist Massimo Cavalli, neemt de eerste solo. Zo wordt het een gevarieerde cd. In Cavalli’s ‘Don’t forget Ornette’ buitelen de muzikanten over elkaar heen en wisselen tempi en instrumenten, inclusief de piano van Del Ferro, elkaar in hoog tempo af.
Saxofonist John Gunther lijkt in zijn solo’s wat voorzichtig met de thema’s om te gaan. Al met al een afwisselende cd, zonder al te veel uiterlijk vertoon of zucht naar sensatie.

Gunther, Pinheiro, Cavalli, New West Quartet – East & West
Fresh Sound new Talent.

John Gunther – Tenor saxofoon
Ricardo Pinheira  – gitaar
Massimo Cavalli – contrabas
Bruno Pedroso – Drums
Gast: Mike Del Ferro – piano

Het New West Quartet met Mike del Ferro speelt Po dos Días