Kenturah’s Kitchen – MoSaVans

Kenturah’s Kitchen – Mosavans Zennez

Dit is de derde cd van dit trio. De naam is geïnspireerd op het werk van de Amerikaanse Schilder Kenturah Davis. Zij vermengt portretkunst met D=design. Ed Baatsen komt uit de opgeheven groep ‘Special Delivery. Samen met zijn trio-leden zoekt hij ook naar een vernieuwde samenwerking van de drie instrumenten, waarbij de drie muzikanten veelal hun eigen weg gaan. Dat klinkt als het zoeken naar een ideale vorm van Anarchisme: de juiste man op de juiste plek en als iemand het beter kan of weet, neemt die het voortouw en stapt de ander opzij. Harmonie en samenwerking in optima forma. Dat het begrip Anarchisme in het algemeen spraakgebruik verworden is tot de beschrijving van chaos, is op zijn zachtst gezegd jammer te noemen. Maar dat geldt voor meer stromingen waarvan de opzet door egoïstisch denken verworden is tot een dictatoriaal systeem. Datzelfde speelt ook in bijvoorbeeld de Rooms Katholieke Kerk, bij het Communisme of het Liberalisme. In principe streven al die bewegingen hetzelfde na: een ideale wereld, waar iedereen gelukkig is. Alleen de uitwerking door de mensen laat te wensen over. Goed, genoeg Kerst- en Nieuwjaarsgedachten. De cd.

Baatsen heeft voor elk stuk eigen probleemstellingen opgezet en past hij onopvallend verschillende maatsoorten toe. Daarmee schuurt hij tegen het gangbare klankenpatroon aan. Dat geeft zijn stukken meer byte.

Om de materie in het openingsstuk ‘Mosavans’ complex te maken heeft Ed Baatsen het eigenzinnige en ontregelende van Thelonious Monk (‘Mo’ in de titel) en Eric Satie (‘sa’) in het thema en de improvisatie verwerkt en het harmonische spel van Bill Evans (‘vans’) ingepast. Als het thema afgerond is, komt ‘Mysterioso’ van Monk om de hoek kijken. Verder op komt tijdens samenwerking met bassist Slinger de vertragende werking, die Eric Satie nogal eens toepaste, naar voren.

In het Driedelige ‘Trammelant’ hoor je bij vlagen het rock-drummen terug, een teken dat hier rock- en hiphopelementen zijn verwerkt. De bas geeft een ritmische drive aan de delen. Een drive die de piano er in het eerste deel ingebracht heeft en die de bas gedurende de drie delen als een ostinato motief vasthoudt. 

Zo worden de muzikale problemen aan de orde gesteld en op heel harmonische wijze uitgewerkt. De drie werken daarbij op aangename wijze samen. Elk lid van het trio krijgt de tijd om zijn zegje c.q. oplossing aan te dragen en in goede samenwerking tot een goed einde te brengen. 

Ed Baatsen – Piano – Han Slinger – contrabas – Bert Kamsteeg – drums

Instant Composers Pool & Nieuw Amsterdams Peil – De Honde Mepper

Op haar nieuwe uitgave werkt ICP samen met het Nieuw Amsterdams Peil (NAP). Dit ensemble bestaat voor een deel uit musici die ook in het Asko ensemble meespelen. In dat ensemble hebben ze ook wel composities van wijlen Misha Mengelberg -de ziel en oprichter van het ICP- gespeeld. Ook heeft het Asko Ensemble eerder samengespeeld met het ICP.

De muziek op deze cd neigt meer naar de uitvoeringspraktijk zoals die in Moderne klassieke muziek gangbaar is. Maar misschien komt dat, doordat ik die manier van precies spelen, veelal exact volgens de partituur, minder aantrekkelijk vind. Het mag wel een beetje schuren, je mag als luisteraar overvallen worden met onverwachte dingen, desoriënterende gebeurtenissen. Als dat dan maar met vakmanschap wordt gedaan. 

De twee suites, ‘De purperen Sofa’ en ‘Dressoir’ zijn gearrangeerd voor deze combinatie. Daardoor worden ze beeldender en kleurrijker uitgevoerd dan door het ICP alleen. 

 ‘Dressoir’, is een suite van Misha Mengelberg in negen deeltjes. Elk deeltje in de suite heeft zijn eigen sfeer meegekregen. De deeltjes zijn ingetogen. De vijftien musici van de combinatie ICP en NAP geven de onderdelen van ‘Dressoir’ met hun uitgebreide klankenpalet een prachtige uitvoering. Vooral de banjo geeft het geheel precies die sfeer die je doet denken aan de oude dressoir bij je grootouders in hun donkere huiskamer.

‘Een hutje van Gras’, lijkt heel sikkisch, maar de diverse motiefjes zijn ragfijn en zingen zich als ‘t ware los van de eenheid die ze samen vormen. Vooral wanneer je zo’n motiefje blijft volgen.

De ‘Hondemepper’ is een klassiek gespeelde compositie waarin solo’s dat strakke beeld verstoren. Zoals in de solo van trombonist Wolter Wierbos die een tegenspartelende hond verbeeldt. Een cineast zou het thema zo in een film kunnen verbeelden.

‘Pools and Pals’ van Ab Baars, met invloeden van Strayhorns ‘Depka’ uit de ‘Far East Suite’, geeft de ICP-leden de ruimte om even ‘zichzelf’ te zijn. Daar hoor je dat altijd verrassende geluid van het ICP in terug.

De drie niet-Mengelberg composities zijn ‘Lento’ van zijn Misha’s vader Karel Mengelberg, ‘Cro Magnon Nights’ van Herbie Nichols en ‘Reflections’ van Thelonious Monk. Zij worden door de combinatie (!) geheel naar de eisen van die composities uitgevoerd. Gedisciplineerd en ingetogen in ‘Lento’ dat door een trio musici uit beide ensembles, wordt gespeeld. Voluit in ‘Cro Magnon Nights’ van Nichols en lekker gedragen in Monk’s ‘Reflections’. De contrabassolo van Ernst Glerum is een toonbeeld van schoonheid. 

Al met al geeft deze combinatie van ensembles weer eens aan hoe veelzijdig deze musici zijn. 

Instant Composers Pool & Nieuw Amsterdams Peil