Kika Sprangers – Human Traits

Kika Sprangers is altsaxofoniste, bandleider en componiste. Ze heeft twee groepen, haar kwartet en het Large Ensemble op deze cd. Ze floreerde eerder al in het Nederlands Jeugd Jazz Orchestra onder leiding van Martin Fondse, vandaar dat hij een introductie in het cd-boekje schreef. In 2017 bracht ze al de EP ‘Leaves for Lily’ uit en vorig jaar was ze een van de Young Vips. Haar ster glanst al flink. Met deze schijf maakt ze met de grote groep haar officiële debuut.

De cd bestaat uit acht muzikale portretten en vier tussenstukken of interludes.

Elke compositie heeft zijn eigen kwaliteiten. Daarmee worden de karakters van de betreffende personen muzikaal verbeeld. In de cd-omslag zijn ook portretfoto’s van die mensen opgenomen. De combinatie van foto en muziek maakt het intrigerend om al kijkend de stukken te beluisteren. Dankzij de grote bezetting van elf muzikanten, kan ze een mooi klankenpalet tevoorschijn toveren. Haar groep bulkt van het talent, elk van hen is zelf ook hard op weg om een eigen carrière op te zetten.

Het is verre van conventionele Jazz. Er zijn invloeden van klassieke toonzetting en actuele klankvoering. Daarnaast wordt de spanning ook opgebouwd met swing en improvisatie. Muziek en portretten komen gevoelsmatig wel overeen. De foto geeft je inspiratie om de muziek te interpreteren. Dat maakt het luisteren tot een spel van combineren van muziek en bijbehorende foto. Daardoor is deze muziek duidelijk niet bedoeld als achtergrond, maar om goed te beluisteren.

Tussen de nummers door zijn vier ‘Interludes’ opgenomen. Die hebben het karakter van vrije improvisaties. In de vorm van een zich ontwikkelend groepsgebeuren.

De CD afluisterend hoor je heel andere muziek als op haar EP uit 2017. Dat is mede door de tegenstelling van kwartetmuziek tegen acht instrumentalisten en drie zangeressen. De EP is ook deels live opgenomen, terwijl deze CD een volledige studio-opname is. De muziek van de groep is doordacht en wel overwogen. Deze manier van schrijven, rustig en met een geleidelijke opbouw van lange lijnen en veel improvisatie, lijkt haar stijl te worden.

In het laatste stuk lijkt het alsof je op het verkeerde been wordt gezet. In ‘Lumen’, naar de foto te oordelen gaat het over een jong meisje, hoor je lange geblazen tonen van het orkest, terwijl de piccolo er vrij improviserend nauwelijks boven uit klimt. Je zou de verklanking van de springerige ontwikkeling van een kind verwachten. Hier wordt een verlegen en teruggetrokken kind verbeeld. En dan is het natuurlijk wel de juiste muziek. Bovendien is het een mooie afsluiting van de cd.

Kika Sprangers Large Ensemble – Human Traits
Zennez

Kika Sprangers – sopraan- en tenorsax
Anna Serierse, Sanne Rambags en Marit van der Lei – zang
Remi J. Edson – dwarsfluit
Koen Smits – trompet
Romain Bly – hoorn
Emilio Tritto – basklarinet
Koen Schalkwijk – piano, Wurlitzer
Alessandro Fongaro – contrabas
Willem Romers – drums

Presentatie: 20 september 2019

Let op: dit zijn geen opnamen van het Large Ensemble, die komen vast nog wel vrij, maar dit is wel heel erg de moeite waard.

 

Bley Peacock Motian – When Will the Blues Leave

Paul Bley was voor mij eigenlijk het bleekneusje van de Amerikaanse Jazz, ondanks het feit dat Henk Bernlef onveranderd enthousiast was over zijn spel. Die misvatting van mij kwam doordat ik slechts één Lp van hem in de kast had staan, ‘Sonor’ van maart 1983. Niet de beste introductie voor zijn muziek, kun je wel zeggen. De muziek was me te priegelig. Zodoende bleef Bley voor mij een gesloten boek.
Maar dit is goed!
Echter met deze live-opname uit 1999 in Lugano, maakt hij bij mij alles goed! Stukken die swingen en spannend zijn. Ze hebben alles om de aandacht erbij te houden. Ondanks dat het veel te maken heeft met vrije improvisatie. Daarbij komt dat dit de opvolger is van de cd ‘Not two, Not One uit 1999!
Of het nou redelijk stevige muziek is als het openingsnummer, ‘Nazatlan’ of de piano solo ‘Told you so’. Je blijft het vertelde verhaal volgen. In ‘Moor’, meteen achter ‘Told you so’ aan, zet Peacock met zijn contrabas de toon met een uptempo gespeelde solo. Bley en Motian voegen zich na verloop van tijd bescheiden in en lijken langzaamaan echt mee te durven spelen. Maar Peacock blijft leidend op zijn contrabas. Pas halfweg hebben de twee genoeg moed bij elkaar geraapt om volwaardig mee te doen, maar nog steeds: “The bass is leading!” Dan is het een over en weer uitwisselen van ideeën, totdat Peacock afrondt. Het lijkt me toe dat Het publiek met de nekharen overeind van de spanning, meeluisterde. Met de titel ‘Longer’ lijken ze die spanningsboog met succes vast te willen houden. Je raakt bij deze cd, als je echt gaat luisteren, niet ‘van ’t padje.’ Je blijft geboeid luisteren naar wat ze samen opbouwen, elkaar stimulerend en sturend.
HEA!
Tegen het eind van de cd komt Ornette Coleman’s ‘when will the blues Leave’ en veel Friezen veren dan op: “Hé! Dat ken ik!” denken ze dan. En dat klopt. Het is namelijk de tune van ‘Hea’. Een soort ‘Man bijt hond’ programma maar dan voor, door en over Friezen. Hea, betekent Hooi, maar je kunt het ook horen als ‘Heedaar!’ Terwijl het ook uitgelegd kan worden als een kreet van verbazing. Deze versie van ‘Leave’ is wel sneller, en voorzien van eigen interpretaties door de drie heren. En dat maakt deze versie weer spannend.
Ik denk dat het laatste nummer als toegift wordt gespeeld: ‘I Loves you Porgy’. Het is dan ook een pure liefdesverklaring die Paul Bley hier ontvouwt. Een intiem slot van een prachtig concert.

Paul Bley, Gary Peacock, Paul Motian – When Will the Blues Leave
ECM

Paul Bley – piano
Gary Peacock – contrabas
Paul Motian – drums