Jasper Blom Quartet met Bert Joris en Nils Wogram – Polyphony

Het heeft even geduurd, maar daar zijn de nummertjes vijf en zes van de serie van tien cd’s die Jasper Blom twaalf jaar geleden met dit kwartet beloofde te maken. Eigenlijk houd ik het liever op nummertje vijf, dan is de tweede cd van deze dubbelaar extra!
De beide cd’s zijn in het BIMHuis opgenoemen, elk met een andere gastspeler. Op de eerste uit 2016 speelt de Belgische trompettist Bert Joris mee en op de tweede uit 2018, de Duitse trombonist Nils Wogram. Beide musici zijn precieze, muzikanten, met een warme klank. Als zodanig passen ze mooi bij dit kwartet.

Bert Joris

In vergelijking met hun eerste vier cd’s speelt het kwintet met Bert Joris niet zozeer gedreven om te presteren, maar vooral om de stukken goed uit te voeren. Daar was wel reden voor. Jasper Blom was toen helemaal in beslag genomen door de polyfonische muziek uit de Middeleeuwen en de Renaissance. Voor zover na te gaan heeft hij de gevonden melodieën drastisch naar zijn kwartet met de trompettist vertaald.
Uit de titels blijkt dat hij naast enkele oorspronkelijke muziekstukken ook verschillende Middeleeuwse en Renaissance begrippen en technieken als uitgangspunt heeft genomen.

Als introductie heeft Blom zijn Hit ‘Waltz for Magnus’ ingezet. Mede dankzij het brushes werk van Martijn Vink werd het een mooie uitvoering en een mooie inleiding op de cd.
Voor de overige stukken gebruikte hij een oorspronkelijke melodie, zoals in ‘l’Homme Armee’. Dat is in het thema nog wel te herkennen, echter als hij als afsluiting dit thema nog eens zingt, blijkt dat Blom de melodie verder heeft ontwikkeld, en het lichter laat klinken.

In ‘Fontayne’ heeft hij de compositie van de Vlaamse Middeleeuwse componist Ciconia ter hand genomen en die in ongeveer de zelfde sfeer gespeeld, maar uiteraard naar zijn kwartet met trompet solist getrokken. In het slot nummer, ‘Ciconia’ hoor je diezelfde rust terug.
‘Virelai’ is een Middeleeuws vierregelig gedicht waarvan de tweede en derde regel rijmen. Jasper Blom heeft hier de polyfonie, de meerstemmigheid, als rijmende tweede en derde regel in het thema toegepast. De instrumenten laat hij als in een Fuga achter elkaar aan spelen.

Nils Wogram

De tweede cd van deze dubbelaar is in zekere zijn heel andere muziek. Sowieso omdat de trombonist een heel andere muzikant is dan trompettist Bert Joris. Maar ook omdat het polyfone aspect van de muziek hier in prachtig weefwerk meer tot uiting komt.

Het openingsstuk van dit concert heet ‘Decidophobia’, dat is: de angst om beslissingen te nemen. Daarin krijgt de gasttrombonist Wogram alle ruimte om zich te presenteren. Juist de rust en het samenspel in dit stuk van tenorsax, trombone en gitaar en de uitgestelde muzikale conclusies maken het spannend. Doordat Marijn Vink wat naar achteren is gemixt, krijgen de solisten de ruimte. Bas en drums leggen een mooi tapijtje neer, waarop Blom op zijn tenor, Ruller op zijn gitaar en Wogram op zijn trombone prachtig uit de verf komen. Een meeslepende intro van de cd.

Martijn Vink komt lekker uit de voeten op zijn drumstel. Zonder te overheersen is hij bijvoorbeeld in ‘Running Gag’ heel actief terwijl hij in het geheel niet overheerst. Het stuk is dan ook een feature voor bassist Van der Hoeven die als uitgespeelde grap voortdurend het zelfde snelle motiefje speelt, waar de drie solisten hun eigen ding overheen zetten. Opgedreven door de spanning van het motiefje en het ritme van Vink gaan de solisten vanzelf met hem mee door het creëren van een prachtig weefwerk waar opnieuw het polyfone mooi tot uiting komt

In ‘Macedonian Candidate’ krijgen we net zo’n lekker ritme voorgeschoteld waar overheen de solisten vrij zijn om in de swing ervan te soleren. Wogram krijgt voluit de ruimte om zijn mogelijkheden voluit te etaleren. Net zoals Jesse van Ruller, die in zijn eentje ongeveer een compleet orkestraal arrangement neerzet
Ook tijdens dit concert stond een oude ‘hit’ van Blom op de setlist, ‘Least of your worries’ kreeg een heel gestoken uitvoering en valt in dit verband op door zijn rockende karakter. ‘Whirl’ heeft een strak arrangement maar komt toch heel vrij over.

Het bijzondere en opvallende aan deze beide cd’s is het fijne weefwerk waaraan de solisten zich meermalen te buiten gaan. Dat te kunnen volgen maakt van deze beide concerten een intrigerend  en uitdagend geheel.

Jasper Blom (tenorsax),
Jesse van Ruller  (gitaar)
Frans van der Hoeven (bas),
Martijn Vink (drums)
+
Bert Joris (trompet) (tijdens de opname in 2016),
Nils Wogram (trombone) (in het 2018-concert)

Verkrijgbaar bij: Whirlwind Recordings
Presentatie: Amsterdam 22 februari 2019

Eric Vaarzon Morel, Juan y Miguel Martínez – Cádiz, canciones de ida y vuelta

De samenwerking tussen de Flamenco gitarist en de beide saxofonisten stond in de sterren geschreven. Alle drie hebben ze connecties met de stad Cadiz, dus was het niet raar dat ze elkaar daar zouden tegenkomen en muziek gingen maken.
In die samenwerking hebben ze een synthese bewerkstelligd tussen de Flamenco en de Jazz. Het resultaat daarvan is te beluisteren op hun cd “Canciones de ida y vuelta”, liederen van heen en terug. De Spaanse zeelui namen hun muziek eeuwenlang mee naar Latijns Amerika. De muzikale invloeden van die overzeese gebiedsdelen kwamen weer terug. De Spaanse muziek is in dat licht gezien migratiemuziek, om een actuele term te gebruiken. Joost Swarte heeft dat in zijn tekening op het frontje van de cd heel mooi verbeeld door de instrumenten als trekvogels uit te beelden: ook die gaan heen en terug.
Deze samenwerking met de wederzijdse beïnvloeding van de Jazz op de Flamenco en andersom, is een nieuwe tak aan deze muzikale boom, met een geheel eigen bloeiwijze. Het lijkt alsof de gitaar heel druk aanwezig is, maar als je bedenkt dat hij ook contrabas en drums vervangt, dan valt het alleszins mee.
De heren hebben vooral eigen composities opgenomen. Die van de gitarist zijn het meest Spaans in hun uitvoering, wat niet verwonderlijk is, gezien zijn specialiteit. De composities van Miguel zijn Jazz-georiënteerd. De opbouw van de stukken is bijna suite achtig, eerst een uitgebreide inleiding van Eric of Miguel, dan de solo’s van de drie muzikanten. Door hun geluid krijgen die een eigen karakter en de afsluiting als toetje.

Met zijn brede gitaartechniek tilt Eric Vaarzon de stukken naar een hoog niveau. De saxofonisten trekken zich als het ware terug in hun eigen specialiteit de Swing. Dat past meer bij hen. Samen maken ze een mix die aangenaam spannend wordt.
De verwerking van de Leadbelly Song ‘My Girl’ is het meest eenvoudig doordat Vaarzon Morel zich aanpast aan de eenvoudige melodie van de trage blues. De blues valt dan eigenlijk door de mand ten opzichte van de zeer gecompliceerde Flamenco ritmes, ook al zet de gitarist een Guajira ritme onder de song. De andere stukken zijn een mooie mix van Jazz en Flamenco.

In ‘Tres Hermanos’ Drie gebroeders, ontstaat ook een synthese tussen de beide stijlen. Maar niet nadat Miguel op zijn alt het thema lyrisch heeft ingeleid. Dan komt er een swingend thema dat door zijn herhaling heel aantrekkelijk wordt. De saxen swingen en de gitaar maakt het stuk lenig.
In het slotstuk van de cd ‘De Aqui P’Alla’ van Gerardo Nunez, gearrangeerd door Juan Martínez, komen swing en Flamenco opnieuw bij elkaar. Met het mooie motiefje kunnen gitarist en de saxofonisten beide goed uit de weg.
Zo blijkt de mix van twee muziekstijlen een boeiend geheel op te leveren, mits je bereid bent om ‘de andere’ stijl met al zijn kwaliteiten te accepteren!

Los Hermanos Marinez y Morelo
Eric Vaarzon Morel – gitaar
Miguel Martínez – altsax, sopraansax
Juan Martínez – baritonsax

Concerto Records
Presentatie: 15 februari 2019
Verkrijgbaar bij: Platomania-Concerto Records

Teus Nobel Liberty Group – Journey of Man

Dit is alweer de vierde cd van Teus Nobel. Ten opzichte van zijn vorige groepssamenstellingen is Jeroen Vierdag weer terug op bas en sinds de laatste cd zijn pianist Alexander van Popta en drummer Tuur Moens gebleven. Het lijkt er op dat hij nu zijn vaste kwartet heeft gevonden. Voor deze cd heeft hij de muziek van Woody Shaw als technisch en intellectueel uitgangspunt genomen. Hij heeft zijn Jazz Master studie aan diens muziek gewijd, dan mag je die kennis ook ten volle gebruiken.
Omdat hij de cd opdraagt aan zijn nog niet geboren zoon, heeft hij toch een beetje een (kleine) held als inspiratiepunt genomen. Dat wil hij ook met de titel van zijn cd zeggen: de reis door de tijd die ook hij zal gaan maken.

Met zijn trompetspel wil Nobel veel vertellen. Dat doet hij met progressie, zijn verhaal is logisch en voortvarend. Daarbij wordt hij geholpen door het trio achter hem. Die nemen een aanzienlijk deel van het geluidsspectrum in, maar ook zij weten waar ze naar toe gaan. Hun omtrekkende muzikale bewegingen lijken volstrekt logisch om het beoogde eindpunt te halen. Als bij een spirograafspel komen ze steeds weer bij het beginpunt uit en is hun verhaal afgerond.

Tuur Moens is een zeer actief slagwerker! In de eerste stukken ‘Chasing Reality’ en ‘Iseo’ lijkt het alsof hij de overhand heeft. De trompet komt er maar nauwelijks boven uit. Alle vier zijn ze daar actief. Fel, alert, knallend. Pas in de beschouwende ballad ‘My Favorite’ van Alexander van Popta komt er rust in de tent. Met ‘Plastic Battle’ Popta’s tweede bijdrage die er achteraan komt, hebben we een rustpunt in de cd.
In ‘Kelewele’ hebben ze een intrigerend motiefje bij de hand dat door de pianist als begeleiding wordt gebruikt. De drummer ondersteunt dat en daar overheen speelt de trompettist zijn ingenieuze spel met demper.
‘Actual Proof’ van Herbie Hancock, gearrangeerd door bassist Jeroen Vierdag, wordt als een ballad als in de Jaren Zestig gespeeld. Als een soort eerbewijs aan deze gigant. Nobel bespeelt hier zijn fluegelhorn.
‘Crush’ van Tuur Moens sluit de cd af. Daarin geeft de drummer zichzelf uitgebreid de kans om zijn techniek te laten horen.
Nobel heeft op deze cd zijn balans gevonden. Hij hoeft muzikaal al jaren voor niemand meer bang te zijn en dat klinkt nu ook heel integer door in zijn muziek. Die is volwassen en sterk gespeeld.

Teus Nobel – Trompet, Fluegelhorn
Alexander van Popta – piano
Jeroen Vierdag – contrabas, Elektrisch bas
Tuur Moens – drums, klokkenspel, effecten

Opgenomen: Wedgeview studios op 17-19 juli 2019
Gepresenteerd: 8 februari 2019
Verkrijgbaar bij: Platomania